Opinanaan Ạizik ạnir
24
Ebraham mạkpo aḍighi okumoor oye, kụ Ọmoogh-we phọ ạseph Ebraham esi oomo ạraraar. 2 Ebraham ạḅeni okumoor otelhedom ọdi dị rapogh ghan oomo aruphua phọ ịpe ọdi ạmoogh bọ mọ, “Seseeny, lọgh ḍịghaagh ạna sịen ipholophool ạmi kụ aghunyian. 3 Mị rạwa dị nạ kakol ḍien Ọmoogh-we Ẹnaan kꞌạke phọ rꞌade phọ akunyan mọ nạ kápinanaan mọony phọ ạmi ạnir ọlo aKenan ẹphen mị arugh bọ. 4 Nạ kạki ẹpe ẹmha phọ ạmi pạ kꞌayoor, kụ apinanaan Ạizik ọony phọ ạmi ạnir.”5 Kụ otelhedom mọ ọdi apuru nyọdi mọ, “Koḍighi ika lọ ọnyani phọ kụ úmeera ọdaph ạmi origheel ẹphen? Mị uḅulemi mọony phọ ạna ẹpe ade phọ nạ ạḍua bọ kụ aru?”
6 Kụ Ebraham ạḅeni nyọdi mọ, “Gona loor ạna, ụ́sighe ghan mọony phọ ạmi uḅulemi ẹpe. 7 Ọmoogh-we Ẹnaan kꞌạke phọ rꞌade phọ, ọpo ụsighe bọ ịmi ẹpe otu ọde phọ ạmi ẹpe ẹmha phọ ụmar bọ ịmi, ọpo ụḅeni bọ ịmi, kụ aghunya kụ ạḅem mọ, ‘Mị mạngo nyịna rꞌọto ạna de phọ ạḍien.’ Ọdi katom ni ọokpaany ọdi mọ aḍiemiom nyịna pịdi nạ apinanaan ạnir mọony phọ ạmi. 8 Kụ eru mạar dị ạnir phọ úmeera ọdaph ạna origheel, pọ iikunya phọ ạna nyịna képuru, kụ ọlo, ịyaar kị́tol dị nạ kạtuan ạsighe ọony phọ ạmi aḅulemi ẹpe.” 9 Sịphe kụ ẹdi otelhedom mọ ạsighe ḍịghaagh phọ ọdi ạlogh ogbo ịtaany aruwol phọ Ebraham ọde-otu phọ ọdi, kụ aghunyan oḍighi ịpe Ebraham ạlhom bọ.
10 Kụ otelhedom mọ ạsighe sịphe ạsikamel uwotu phọ ḍioph ịne kụ aakoroghi ọdo kịrokiro ạraraar dị ẹkpe ịlo ọghimom, kụ anyeene ạghi asi ẹpe ẹmha phọ aNahor ẹpe Mesopotamia. 11 Ọdi rosi, kụ ọdi aḍighi ịdi ạsikamel phọ ekpuḍughian ọgbal aghuḍia pạ emitenom ẹmha phọ. Rẹteeny dulhe, mem dị ạnmariir rotu ghan ọkpaaghi ạmuum. 12 Kụ ọdi ạaḅereghi kụ ạḅem mọ, “Ọmoogh-we Ẹnaan ọde-otu phọ ạmi Ebraham, seseeny, ụngo ịmi akeel rodon rꞌịpe nạ aguanaan bọ Ebraham ọde-otu phọ ạmi. 13 Sịen mị odi bọ ọgbal aghuḍia phọ, arisina ạnmariir ẹmha phọ ẹphen kotuughi ọkpaaghi ạmuum. 14 Eḍighi ni ịdi esina ọnyani phọ ọpo mị kạḅeni bọ mọ, ‘Seseeny, ụngo ịmi izoki phọ ạna mị ụpughol aani ni mụum,’ aru ni ọdi kameera mọ ‘Pụghol, mị kạḅile ni ạsighe mụum mọ ạngo sịkamel phọ mọ ọphughol,’ ọpo phọ kụ aru nyọpo nạ azua bọ mọ ophinanaan Ạizik. Emite ni ịduon, pọ mị kalegheri ni mọ nạ aako ni oguanaan phọ nạ ạngo bọ ọde-otu phọ ạmi.”
15 Ọdi ạkaaph raseere bịn ạRibeka, ọnyani phọ ạBetuel ọony phọ aMilka ạnir phọ aNahor umor phọ Ebraham, aru amite rꞌizoki dị arool ọpha. 16 Ọnyani phọ ạnighe ọmiin, esina dị oye rꞌọdi esi kọ̋rolan ghan, kụ arelhe ạghi esi pạ aghuḍia phọ, kụ ạkpa mụum amuzeḍi sịphe izoki phọ ọdi. 17 Kụ otelhedom mọ aghiil ạghi ạteeny nyọdi kụ ạḅeni nyọdi mọ, “Seseeny, ụngaani ịmi mụum mị ụpughol.”
18 Ọnyani phọ ạḅeni nyọdi mọ, “Ye dị ụmoogh ịmi, tiin pụghol,” kụ aagborion aseerian izoki phọ ọdi ạpham bọ kụ oye phọ ạphughol. 19 Kụ rọngo nyọdi mụum mọ rọphughol, kụ ạḅeni nyọdi mọ, “Mị kạki ạkpaaghi mụum dị kạkasian sịkamel phọ ạna.” 20 Kụ ọdi aagborion ạsighe mụum mọ ạsagharan loor ịyaar ạmuum ịnam mọ, kụ aghiil aḅula ẹpe aghuḍia phọ ạḅile ạkpaaghi tụtu ạpheremi mụum oomo ạsikamel phọ. 21 Oye phọ aḅoorian nam bịn agonom ophogh ghan ọnyani phọ olegheri mụghumo Ọmoogh-we phọ mạseph erelhe phọ ọno mụghumo ọ́seph.
22 Ịnam mọ rẹphughol mụum mọ, kụ oye phọ ạsighe gulu dị oḍighinom gol ạlogh izon ọnyani phọ, ạḅile ạsighe ịyal ạrala dị oḍighinom gol ạloghoḍi rạghaagh ọdi, 23 kụ apuru mọ, “Nạ ọnyani ạnhian? Osoph odi ni sịphe otu ọde ạna dị yoor kọtol ḍụghum?”
24 Ọnyani phọ ạphagharanaan mọ, “Mị ọnyani ạBetuel ọony phọ aMilka, ọpo ọdi ạmaranaan bọ Nahor.” 25 Kụ ạḅile ạḅeni nyọdi mọ, “Ịminighan ịgharaghar ạroogho, rꞌịḅal ịnam emuza ni kꞌayoor. Osoph dị nyina kẹtol odi ni.”
26 Kụ ẹdi oye phọ akpuḍian ude kụ ạseph Ọmoogh-we phọ kụ ạḅem mọ, 27 “Ạḍiseph ẹrolonaan Ọmoogh-we phọ, Ẹnaan Ebraham ọde-otu phọ ạmi, ọpo úkin bọ ọde-otu phọ ạmi, loor esi ọnma ighirigiir phọ ọdi rꞌẹphomoghian phọ ọdi rébi ghan bọ esi ọde-otu phọ ạmi. Ọmoogh-we phọ muḍienom ịmi ạteenye siya ọde-otu phọ ạmi.”
28 Ọnyani phọ aghiil asi otu onhiin ọdi kụ ạghaaph oomo ịpe emite bọ ạḅeni bịdi. 29 ẠRibeka ạmoogh ni mọony-onhiin dị oghol mọ ạLeban; kụ ạLeban aghiil amite ọtuonom ẹpe aghuḍia phọ otelhedom mọ Ebraham ạrol bọ. 30 Mem dị ạLeban ạmiin bọ gulu-izon phọ rꞌạrala phọ pạ ạraghaagh umarani phọ ọdi, ạnaghan bọ ịpe ạRibeka umarani phọ ọdi ạghaaph bọ, ọdi arelhe ạghi ạteeny oye phọ dị ạmeera atuman sịkamel phọ ọdi sịphe ọgbal aghuḍia phọ, 31 kụ ạḅeni nyọdi mọ, “Tue ọghi ologhi otu, nạ oye dị Ọmoogh-we phọ mạseph, eeghe kụ iḍighi kụ nạ ạmeera bọ ẹpe erugh? Mị maselemi, esi dị nạ kạtol rakoriom nyịna, rꞌesi ẹlo ạsikamel phọ ạna.”
32 Kụ oye phọ ạdaph ạghi aḍigh otu, kụ ạLeban asereghi sidool ạsikamel phọ, kụ ạngooghi ịgharaghar ạroogho rꞌịḅal. Kụ aruom mụum otelhedom mọ Ebraham rꞌaweye phọ ọdi mọ ootola ruwol ạbidi. 33 Mem dị oruom eḍien, oye phọ ạḅem mọ, “Mị kále tụtu mị mạghaaph ịpe mị ạtu bọ kụ aru.”
ẠLeban ạḅem mọ, “Kạaph ni.”
34 Kụ ọdi amiigh ọghaaph mọ, “Mị otelhedom Ebraham. 35 Ạḍiseph dị Ọmoogh-we phọ mạseph bọ ọde-otu phọ ạmi mẹbugh ni iboom. Ọdi ạmoogh otu iyool-ịga rꞌạrutu-ịga rꞌạsinam; ạmoogh silva rꞌagol, rẹbene ạnmariir rꞌalephiri, sịkamel rꞌịnam adool. 36 ASera ạnir ọde-otu phọ ạmi ạmaranaan ọde-otu phọ ạmi mọony sịen ọdi mạkpo bọ. Kụ ọdi mạḅogh oomo aruphua phọ ọdi ạlogh ḍịghaagh ọony phọ ọdi. 37 Kụ ọde-otu phọ ạmi ụḅeni ịmi mọ mị ukunya ụḅem ịduon, mọ mị kúpinanaan mọony phọ ọno ọnyani ọlo aKenan ẹpe ọno arugh bọ. 38 Mọ mị ụki ẹpe ẹmha ọde phọ ọno, sịphe kꞌạbuno, kụ aphinanaan ạnir mọony phọ ọdi. 39 Kụ mị apuru ọde-otu phọ ạmi mọ, ‘Koḍighi ika eru dị ọnyani phọ úmeera ọdaph ạmi oru?’ 40 Kụ ọdi ụḅeni ịmi mọ, ‘Ọmoogh-we phọ, ọpo mị rạdaph bọ, katom ni ọokpaany phọ ọdi, oḍiemiom ạna oselemi ẹghi phọ dị nạ kapinanaan ni mọony phọ ạmi ạnir, sịphe eghun kꞌọde ạmi. 41 Eniin eten bịn edi bọ dị nạ kakpetenaan iikunya phọ ạna: eru dị nạ ạghi ni ạteeny siya phọ ạmi, kụ bịdi oghine nyịna, pụruku nạ kakpetenaan.’
42 “Mem mọ mị aru bọ ạteeny ghuḍia phọ rodon, mị ụuḅereghi ni ịduon: ‘Ọmoogh-we Ẹnaan ọde-otu phọ ạmi Ebraham, seseeny ụngo ịmi akeel esi ịphen mị raḍighi bọ. 43 Pọrono ạmi sịen ọgbal aghuḍia phọ. Mem lọ esina ọnyani aru ọkpa ạmuum, mị kạlom mọ, “Seseeny, ụngo ịmi ẹnum ạmuum sịphe izoki phọ ạna mị ụpughol.” 44 Eru dị ọnyani phọ ameeraam kụ kẹn ni ạmerenyan oruom ạmuum mụo ạsikamel phọ ạmi, pọ ọpo kụ ạnir phọ nạ mazuanaan bọ ọony ọde-otu phọ ạmi.’ 45 Mị ạaḅereghiom ologhi rạmadan bịn pọrono ạRibeka aru asi rꞌizoki ạmuum ọpha ọdi kụ aten ạghi ẹpe aghuḍia phọ ọkpa ạmuum, kụ mị ạlom nyọdi mọ, ‘Ụngaani ịmi mụo ụpughol.’ 46 Ọdi aagborion ni aseerian izoki phọ ẹrol bọ ọpha ọdi kụ ụḅeni ịmi mọ, ‘Pụghol. Mị kạngo kẹn ni sịkamel phọ ạna.’ Kụ mị ạphughol kụ ọdi ạḅile ạngo ịnam mọ ẹphughol aani. 47 Kụ mị apuru ọnyani phọ mọ, ‘Nạ ọnyani ạnhian?’ Kụ ọdi ụḅeni ịmi mọ, ‘Mị ọnyani ạBetuel ọony aNahor, ọpo aMilka ạmaranaan bọ nyọdi,’ kụ mị ạsighe bọ gulu phọ ạlogh izon ọdi rꞌạrala phọ rạghaagh phọ ọdi. 48 Kụ mị akpuḍian aaseeny Ọmoogh-we phọ, kụ mị ạseph Ọmoogh-we Ẹnaan ọde-otu phọ ạmi Ebraham, ọpo urelhiom bọ ịmi egeny eten, oozuanaan ọnyani ọlo kꞌạbuo ọde-otu phọ ạmi, ophinanaan ọony phọ ọdi. 49 Nyịidipho, eru mạar dị nyina kẹnma ighirigiir kụ ẹsighe ogeny ologhi kụ ẹkaaphom, loor ọde-otu phọ ạmi; mụghumo ẹnighe ni pọ ịḅeni ịmi, mọ ị́nighe pọ kạaph ni, ẹrol dị mị ạḅile ạki ẹnon ạga.”
50 ẠLeban rꞌạBetuel ọphagharanaan kụ ọḅem mọ, “Ịphen phọ ịtooghi Ọmoogh-we phọ, yoor ụ́moogh ịyaar ọghaaph. 51 Pọrono, ạRibeka odi ni sịen. Pạm nyọdi agheelom dị aḍighi ạnir ọony ọde-otu phọ ạna, ịdipho Ọmoogh-we phọ mạḅem bọ.”
52 Mem dị otelhedom mọ Ebraham ạnaghan bọ ịpe bịdi ọḅem bọ, kụ ọdi azumeri ẹmhu ọdi ude ghisigh Ọmoogh-we phọ. 53 Kụ otelhedom mọ Ebraham amitiom silva rꞌagol rꞌarukpe ạsighe ạngo Rịbeka; ạsighe ruphua kịrokiro dị ẹman iboom ikpoki ạngo umor phọ ọdi.
54 Pọ kụ ẹdi ọdi rꞌawe phọ ạbuphe rꞌọdi ọghi bọ olhe kụ ọphughol, ọmina sịphe ẹḅaal; rẹḅaal kụ ọḅeni bịdi mọ, “Irorori ịmi esiemi kꞌọde-otu phọ ạmi.”
55 Umor ọnyani phọ rꞌonhiin phọ ọḅeni nyọdi mọ, “Bịle ọnyani phọ ạrolan rꞌayoor ḍioph aḍughul-otu kụ ọdi agbi origheel.”
56 Kụ ọlo ọdi ạḅeni bịdi mọ, “Keḍighi ịdi yoor koobinya. Ọmoogh-we phọ mẹnighemi bọ erelhe phọ ạmi. Ịbile mị uḅula ụteeny ọde-otu phọ ạmi.”
57 Kụ bịdi ọḅeni nyọdi mọ, “Koriom, yoor ọmagh ọnyani phọ opuru.” 58 Pọ kụ ẹdi bịdi ọmagh Rịbeka opuru mọ, “Nạ rạwa ni ọdaph oye phọ ọphon ogheel?”
Kụ ọdi ameera mọ, “Ii, mị kạdaph ni akeel.”
59 Kụ bịdi ọḅogh Rịbeka rꞌạnir phọ aabe bọ nyọdi ọngo otelhedom mọ Ebraham rꞌawe phọ rꞌọdi oru bọ. 60 Kụ bịdi osu ooḅi ọghor ẹmaria ạRibeka kụ ọḅeni nyọdi mọ, “Nạ umarani ayoor. Keel ạmaraghian amuzeḍi aḍighi onhiin aḍigbogh aḍita ạnmuny; kụ ạnmuny phọ ạna kụ ọda rạmha ạbumulogh-ḍien ạbidi.”
61 Kụ ạRibeka rꞌiigbo phọ ọdi ookolobian kụ ọsinyighu sịkamel phọ ịlo ọdaph oye phọ. Ịdipho phọ kụ ẹdi otelhedom mọ Ebraham ạpham Rịbeka agheelom.
62 Ạizik maru sịphe ẹdala “Aghuḍia ọpo odi ghan bọ kụ rụmiin ghan bọ ịmi” kụ ạrol ghan eelhe aNegeb ạga esoorom mọ aKenan. 63 Ạizik ạghi ni ẹpe aleeny phọ mem adulhe kụ ragbiriḅa, kụ aphoophe risigh ọdi rạnmanaghian kụ ạmiin sịkamel dị retu. 64 Kụ ạRibeka aphoophe risigh ọdi ạnmanaghian kụ ạmiin Ạizik, kụ asoor kạmel ọpo ọdi. 65 Kụ ạRibeka apuru otelhedom mọ, “Oye phọ ọpo arelhe bọ ratu ozuan ayira ạnhian?”
Kụ otelhedom mọ, “Ọpo phọ kụ ọde-otu ạmi.” Kụ ạRibeka ạsighe ọkaghaam ọdi kụ azuom ghisigh ọdi.