Paulaꞌke Avoraꞌtevoraꞌkoo Jiisuuꞌ Bakaang Kara Siraꞌpuuꞌnaꞌ
(13:1–21:14)
Banabasi naanka Soolo Botoaaretuꞌnaꞌ Doorenang Tampara Berempureeꞌnaang
13
Enang tee teke Antiokoꞌke dootuuꞌnupoong-koo niiꞌning nakaronuka eeꞌnoko nau-antanuka otorokoꞌnung,
aaꞌnoko Banabasi,
Simioniꞌ niiꞌnooꞌ Mutaanuꞌ tampaakoꞌ,
Lusias Sairini-nung,
Maneien,
tee ovoꞌmaꞌ Eerotiꞌ ninka nariꞌ pankaꞌparetuꞌnung,
eeꞌnoko Soolo.
2 Tenang teinge Ovoring daangampaako eeꞌnoko bakaang piaa besiꞌai unkumoariko Tanuaang Meekunge aaꞌpuruꞌ,
“Banabasi naanka eeꞌnoko Soolo taapoꞌ tontaꞌmemuriai tee nko-nko ninge botoampetuꞌnung nko-koo.”
3 Teketa unkumoarima kunsiarikotaaꞌ teinge tankaꞌ panteꞌaareta botoaaretuꞌ tenaanka.
Banabasi naanka Soolo Saiparasi-namuiꞌaape Bereko Daankiaretuꞌnaꞌ
4 Teeꞌkoo Tanuaang Meekunge botovuresioꞌ tenaankai Jooni Maakaꞌ bokuvuretuꞌ teie pakuvureeꞌnaang.
Teketa Selusia-navuntuꞌkoo pirung-aape danto berora Saiparasi-namuiꞌaape aarerie˜ berouꞌ;
5 Tenang Salamisi,
Saiparasi-koonavuntuꞌkoo basiarira tenaankai Kumponing bakaang kara daankivuretuꞌ pava dootuuꞌnanka Juꞌnupoong biikaning-koo.
6 Tenang teinge temuiꞌ ookutunamuiꞌ opai daankiaarima nanaara Paaposi-navuntuꞌkoo basiarira teka teinge naning narung nankaiꞌnung kuneꞌauꞌ,
Juꞌnupoong-koong daang Kumponing-etaing nakaronara tamparakoꞌnung miring Baajiisuuꞌ.
7 Temuiꞌkoong ovoꞌmaꞌ ninka nariꞌ otorekoꞌnung miring Sesias Paulus,
tee naning onou-poꞌnung.
Tee eeꞌnara botoaruꞌnung Banabasi naanka-koo Soolo Kumponing bakaang kara taara-koo piavoma.
8 Teka teie nankaiꞌnarai,
miring Baajiisuuꞌke,
niiꞌnooꞌ Elimasi Kirikiꞌnaꞌkoo,
teie turampuretuꞌ Banabasi naanka Soolo,
teie ovoꞌmaꞌke Jiisuuꞌ masikaꞌantavuꞌneeng-koo.
9 Teka teie,
Sooloi,
niiꞌnooꞌ Paulaꞌ tampaakoꞌ,
Tanuaang Meekunge maantoꞌui aaꞌnaꞌ naapu narung oovuma aaꞌpuuꞌ,
10 “Daꞌ aung Sietaniꞌ bauring,
daꞌ tee karenung ookara kapooꞌ koontoꞌnanka-koo,
tosinankai eeꞌnoko orakaꞌ nkonankai maantoꞌ.
11 Ee aung,
Ovoring bakaang kara mareꞌkoo bakeraravaruko daꞌ tee Ovoringe enang taruko kaputuꞌdarara ookiarooꞌnaang niiꞌning batei-koo;
duaaꞌkoo ookiaukaꞌnunge.”
Teketa tenang namuꞌke kamoꞌke dakoꞌura mutaanampuuꞌ.
Eeꞌnoko nantoong tee bireng-koo kompai siong-antavai nanaavaining besiꞌurima nanuuꞌ.
12 Tenang teie ovoꞌmaꞌke tee kapooꞌ nkoaruꞌnung oovura taꞌnimparara masikaꞌantavuuꞌ.
Asikovuuꞌ Ovoring bakaang nau-anta-koo.
Paulaꞌnaanka Banabasi Mintoomparetuꞌnaꞌ Niiꞌnung Antiokoꞌke
13 Teketa tee Paulaꞌ dovang aarerie tenkenauꞌnung Paaposi-eta teketa Peeka-navuntuꞌkoo basiariruꞌ Pampiliaꞌnameensiꞌkoonooꞌ.
Eeꞌnoko Jooni Maakaꞌke teka sipureta Jerusalemaꞌaape toroaruꞌ.
14 Teka tenaanka daanto tankinureta Antiokoꞌnavuntuꞌkoo basiaretuꞌ,
Pisiria-nameensiꞌkoonooꞌ teꞌ.
Eeꞌnoko Doong Uaanaꞌmung tenaanka Juꞌ biikaang pava dootuuꞌnava-koo bereta baꞌnamparetuꞌ.
15 Teketa teinge dootuuꞌnava-koo pankenge Daari Meekung-koo bereꞌaara Moosesi-nung boto-koo eeꞌnoko urikupoong Kumponing-etaing nakaronuka biikaang dariraari-koo deeruaara tenaanka-koo botoarema aaꞌpauꞌ,
“Deeꞌ niiꞌmarang-koonaanka,
deeꞌke tautau nantoong domang kuaaꞌanta-koong otoꞌderuresing deekoꞌ minkuereai.”
16 Teketa Paulaꞌ deto donkonura bireng toonuma aaꞌpuuꞌ,
“Diiꞌ nantoong Isireeli-nupoong eeꞌnoko diiꞌ Juꞌdeeaing Kumponing nariꞌ arooꞌerimaing taarameriai.
17 Tee eeꞌnara Kumponing aing nantoong Isireeli-nupoong biikaange niikakatauro bakaning miruꞌurira biurukaaꞌ naroꞌka pankaing-antavuruꞌ tenang teke Iisipiꞌke damisimainku otorokoꞌnang,
eeꞌnoko bakaang iriꞌ oroꞌantavui teketaꞌ tontaꞌuruꞌ.
18 Eeꞌnoko mareꞌ karenaumo kivora-koo tarevuri nanukoꞌ teke meeꞌboraꞌ sirakamaaꞌkoo.
19 Eeꞌnoko tenang ˜kenaanka-taa muuꞌ tavurima opurira Keenani-nameensiꞌkoo teie teing barevuri oko-antavuruꞌ tee temeensiꞌ tankaampurira.
20 Aung tee karenaumo daakuꞌketa naruaape mareꞌkoo kuunge nkoaruꞌnung.
Eeꞌnoko teketa simpeꞌ nkonanka˜ donkong-antaevurikoꞌ bera Samuelaꞌkoo basinooꞌ,
tee eeꞌnara Kumponing-etaing nakaronara.
21 “Teketa teing daurarong-koo eentavariko Kumponinge Soolo daurarong deeng-antaevuruꞌ karenaumo kivora mareꞌkoo,
tee Kiisi bauring,
Bensimani bakanamuiaang-koong.
22 Eeꞌnoko teketa tee tontaꞌura Deevitaꞌ napoꞌ biikaang daurarong deeng-antavuuꞌ.
Tee-koo eeꞌnara-koo Kumponinge kara siraꞌpuma Daari Meekung-koo otoinaꞌ aaꞌpuuꞌ,
‘Aung eeꞌnara Deevitaꞌ,
Jeeseꞌ bauring,
enang ooansing tee naning nkaang domang ninka nariꞌ onouaramaung.
Tee eeꞌnara ookara nkaang pia siompui nkovuaing.’ (1 Samuelaꞌ 13:14; 16:13; Kena 89:20)
23 “Aung eeꞌnara Deevitaꞌ baurukaaꞌketa Kumponinge poꞌantavuuꞌ Isireeli-nupoong-koo tee Domang-anta,
Jiisuuꞌ,
maraka-antavuuꞌnaꞌ.
24 Jiisuuꞌ mmeꞌ poaruko Joonie bereꞌarira ntong-koo minkiarira meekaꞌantavariiꞌnaang daankivurikoꞌ ookara nantoong Isireeli-nupoong.
25 Eeꞌnoko tenang Joonie bakaang nko-nko bakevuma aaꞌpuuꞌ,
‘Diiꞌke ning baa-pinaꞌ noruꞌmerimang?
Ning aaꞌ tee Domang-anta nemperimaung deeaꞌ,
teka ning-koo damaꞌke pomaang tee,
ning aaꞌnaꞌ apooꞌmui doonge-taara˜ deempari.
Tee eeꞌnara poko bakei tampaꞌ taaraveriai.’”
26 Teeꞌ nariꞌ Paulaꞌke daankiarama aaꞌpuruꞌ,
“Mmarang ee,
Eebaraamiꞌ baurukaaꞌkooning,
eeꞌnoko diiꞌ Juꞌdeeaing Kumponing nariꞌ arooꞌerimaing aaꞌdampimang:
Niiꞌkoo eeꞌning-koo doorenang tee-koong domamuriaing-koong botoarioꞌ pouꞌnung.
27 Teing nantoonge Jerusalemaꞌnupoonge eeꞌnoko biikaning pankenankai tasiꞌpaavaruuꞌ tee Jiisuuꞌ,
teka tee booꞌkoong kiimata tampauꞌnooꞌkoo teinge tee dupe-antavauꞌnung tee kara urikupoong Kumponing-etaing nakaronukai daariauꞌnung eeꞌnara deeruampimaung ookara nko-nko-ita uaanaꞌmunanka-koo.
28 Teka tee bane okoraꞌ booꞌanta-koo makosinaꞌ ooaavarura teinge Pailatiꞌ niaꞌauꞌnung tee botoarako dupisiꞌaavaꞌnaang.
29 Eeꞌnoko tenang dupe-antavaara tee ookara Daari Meekunge tee-koo minkuvui otoining teinge depeto siauꞌnung teieta koiꞌketa eeꞌnoko kuvi dakoꞌdoma dakoꞌauꞌ.
30 Teka teie Kumponinge booꞌketa daaꞌuuꞌ.
31 Eeꞌnoko mmauꞌ doong-koo oroꞌparuꞌ teing-koo tee ninka porouꞌning-koo Kaaleliꞌketa teꞌ Jerusalemaꞌ.
Teing eeꞌning enang batei-koo bakaning siraꞌ nkonuka deempariri otorong nantoong-koo.
32 “Eeꞌnoko niiꞌke tee doorenang tampara poꞌantarerorompimaang aung anaare:
Tee eeꞌnara Kumponinge maraka-antavuuꞌnung teing-koo urikupoong niumaraang-koo enang tee Kumponinge dupe-antamemuring niiꞌkoo biurukaaꞌkoo Jiisuuꞌ domang-antavura.
33 Teeꞌ nariꞌ Daari Meekung-koo daariari otoinaꞌ teke kevuranavu-koo Kena-koo Tee Pakoꞌpariꞌniiꞌ tero miruꞌuma aaꞌpumanavu-koo:
‘Daꞌ tee Nnuring.
Eꞌmung tee ninge daaꞌdansing.’ (Kena 2:7)
34 Eeꞌnoko booꞌketa domang-antavuuꞌnooꞌkoo teeꞌ eeꞌnaꞌ napoꞌ deraꞌ aapearavaukaꞌnaꞌkoo eeꞌ daariari otong,
‘Teing biraankenanka meekeng Deevitaꞌ maraka-antavantuꞌning masikaꞌ diiꞌ arompiaing.’ (Aisaiaꞌ 55:3)
35 Napoꞌ niiꞌnavu-koo minkuvuma aaꞌpuuꞌ:
‘Dake tauraꞌpeaukaꞌnung tee dakaang naning meekung deraꞌkoo.’ (Kena 16:10)
36 “Niiꞌke tasiꞌpampiri otong Deevitaꞌ baka teeꞌ minkuaravaꞌ,
aiꞌ Deevitaꞌ tee Kumponinge miruꞌuuꞌnaꞌ bakanavarang-koo nkoarara tee booꞌparioꞌ tee baumaraang ninka nariꞌ dakoꞌauꞌ eeꞌnoko teke deraꞌouꞌ.
37 Teka tee Jiisuuꞌ Kumponinge daaꞌantavuuꞌnung tee deraꞌoaꞌ.
38 “Teeꞌkoo diiꞌke mmarange noruꞌeriaing tee aung eeꞌnara narung-koo diiꞌke orara aarumo-ita tontaꞌanta nkaveriaꞌnaang daankirampimaang.
39 Eeꞌnoko teie narunge ookara kante masikaꞌantavaavaining tontaꞌantavuri otorong ookara kapooꞌnanka-ita diiꞌ Moosesi-nung botoi tontaꞌantaruriarupeuꞌning-eta.
40 Tarerariai kapooꞌ Kumponinge teing urikupoong nakaro-nupoong karantavuriko minkuauꞌning diiꞌkoo poꞌneenga,
aaꞌpauꞌning,
41 “Ooveriko diiꞌ benkemerimaing,
taꞌniniri karakararerarima dooriaining,
aiꞌ ninge tee diikaning doong-koo kapooꞌ masikung nkoampaing,
tee kapooꞌ diiꞌke tee koontoꞌ masikaꞌantaveriaukaꞌnung bane naninge pukevui naururiko deekoꞌ.’” (Abakaka 1:5)
42 Teketa Paulaꞌke daankinang bakevuko ookara dootuuꞌnava-ita siarima niiꞌninge aaꞌnaꞌ niaꞌauꞌ teing aing kapooꞌnanka napoꞌ niiꞌnaꞌmung Doong Uaanaꞌmung dankivuriiꞌnaang.
43 Teketa tee dootuuꞌnava-koo minkunaavariruꞌnooꞌketa siarira mmauꞌ nantoong Juꞌnupoonge eeꞌnoko teing Juꞌdeeaing nariꞌ dootuuꞌarikoꞌninge siompaaretuꞌnung Paulaꞌ naanka Banabasi.
Eeꞌnoko tenaankai Kumponing bakaang piaa-koo pinkaꞌariri otorooꞌnaang tautauaarema nauaaretuꞌnung.
44 Teketa daunung-koo Doong Uaanaꞌmung dapiꞌ ookara temono osi pankamono-kooning naroꞌariruꞌnung taara-koo tee kara Ovoring bakaang.
45 Teka teinge Juꞌnupoong-koo pankenge nantoong karinga ooaarira mamairoi maantoꞌurira papuraankaꞌauꞌ tee kara Paulaꞌke minkuvuuꞌnung pooreꞌaama.
46 Eeꞌnoko Paulaꞌ naankai Banabasi aaꞌnaꞌ nariꞌ minkuvurema aaꞌpuretuꞌ,
“Kara Kumponing bakaang makosi diiꞌ tutung nau-koo,
teka diiꞌke dimpaꞌering-koo eeꞌnoko domaang oparavaukaꞌnung-koo makosinaꞌ deeaꞌnaꞌ simpeꞌdariring-koo,
neeꞌ makosi teing-anko Juꞌdeeaing-anko toromarema mereaing.
47 Aiꞌ Ovoringe tee Daari Meekung-koo kuunge Karistooꞌ minkuvuma aaꞌmemuruꞌnung,
‘Daꞌ tee ninge donkong-antaransing araka deentari otooꞌnaang Juꞌdeeaing-koo dake domang-anta tavoꞌeeꞌnaang tokooning-koo isipoꞌning-koo aung-koo kansiꞌkoo.’” (Aisaiaꞌ 49:6)
48 Eeꞌnoko tenang teinge Juꞌdeeainge tee aung kara taaravaara teing dotuarira pankaing-antavauꞌ tee Kumponing bakaang kara,
eeꞌnoko teing makosining Kumponinge tero miruꞌuruꞌning domaang oꞌpaaꞌ nka-koo teinge masikaꞌantavauꞌ.
49 Eeꞌnoko Ovoring bakaang kara teketa beremparuꞌ ookutunairu-koo temeensiꞌkooning-koo.
50 Teketa teinge Juꞌnupoong-koo pankenge tee osi pankamono-koo ovontung donkaang eeꞌnoko manikuꞌ Kumponing-koo meeꞌduꞌpiariri otorokoꞌning onou orari-antavaaruꞌ maroita Paulaꞌ naanka Banabasi orakaꞌ nkoaareeꞌnaang,
eeꞌnoko teeꞌ nkoaarema bataꞌaaretuꞌ biikanairu-eta.
51 Eeꞌnoko tenaanka daꞌmong tankavaretuꞌ kauꞌketa teing nau-anta-koo biikaang orakaꞌnko teing-koo toroaraaꞌnaang.
Teketa Aikoniamiꞌnavuntuꞌaape beretuꞌ.
52 Eeꞌnoko Jiisuuꞌ sionuka doturotu ninka Tanuaang Meekunge maantoꞌuruꞌ.